«Vitray
Seramik»

Ebru Sanatı

| 04/17 2007, 06:47

 

 

 

Kitreli su üstüne serpilen boyaların buluta benzeyen biçimler alması ve çeşitli nakışlar haline dönmesi. Bu bulutumsu biçim ve nakışların suyun üstüne konulan kağıda geçmesiyle ebrulu kağıt elde edilir. Bununla birlikte pratik olarak genellikle, ebrulu keğıdada ebru denmektedir. İran kaynakları ebrunun bulunuşunu, Hindistan'a gidip yerleşen iran'lılara bağlamakta ve Şah Tahmasp döneminde (1524-76) ilk olarak hindistan'a giden Mir Muhammed Tahir tarafından bulunduğunu, Batılılar ve Türkler'se bu sanatın ilk önce Türkistan'da ortaya çıktığını ileri sürmektedir. bugün elde bulunan ebru örnekleri 16.yy'dan geriye gitmemektedir. 16.yy'ın önemli yapıtlarından olan ve yazı Tezhip ve Hat'tan söz eden, Osmanlı tarihçisi Gelibolulu Mustafa Ali'nin Menakıb-ı Hünerveran'ında ebruyla ilğili bir bilgi yoktur. 
 

Etiketleme: Ebru yapımı, Ebru sanatı, Ebru nedir, Ebru mailzemeleri

 

 EBRU SANATINDA KULLANILAN MALZEMELER

 

KİTRE

Kitre, Anadolu'da yetişen, yabani bir  dikenin öz suyu olup, yapışma özelliği az olan bir zamk çeşididir. Her seferi için 100 gr. Alınması sürekli yeni mahsülü kullanmak açısından daha iyi olacaktır. Suyla birlikte karıştırılarak uygun kıvam elde edilir. Daha sonra ince gözenekli bir topbadan süzerek, içindeki fazlalıklardan arındırmış olarak salt kitreyi elde ederiz ve teknemize koyarız. Kitre ebruya başlamadan birkaç gün önce hazırlanırsa çok daha iyi bir sonuç elde edilir.

TEKNE
Ebruya başlarken kağıdın kitreyle rahat temasını sağlayan, içine kitre konan kaplara tekne denir.

KAĞIT
Tercih edilen kağıt     genellikle birinci hamur   kağıttır. Su emebilen bir kağıt olması yeterlidir.Tercih      edilen kağıt genellikle   birinci hamur kağıttır.

BOYALAR
Ebru yapımında toprak boyalar kullanılır. Genellikle oksit kırmızı, oksit sarı, oksit siyah, lahur   çiviti    kullanılır. Diğer renkler  de bunların karışımından elde edilir .     Suda kolay        çözülen pigment   boya kullanılması   daha iyi    sonuç verecektir.

ÖD
Boyaların kitre üzerinde kalmasını sağlayan öd, boyanın içine katılır. . Boyaya katılan öd miktarını   değiştirerek  boyanın   suyun üzerinde   ne kadar   yayılacağı ayarlanabilir.     Boyaya   daha çok    öd katılması, daha             çok          yayılmasını sağlar.Herhangi         bir kasapta  bulmanız ihtimal, aksi takdirde kesimhanelerden temin edebilirsiniz.

FIRÇA
Herhangi       bir fırçayla   ebru   yapamazsınız. Bu nedenle sapı özellikle gül dalından olmak üzere at kılından yapılan fırça kullanılır.

BİZ
Belli kalınlıklarda olan biz adındaki iğneler ebruya şekil vermek için kullanılır

 YAPILIŞI

100 ölçü su için 1 ölçü kitre oranı temel alınarak geceden bir kap su içine atılan kitre, ertesi sabah süzülüp ebru teknesine dökülür. Eğer kitreli su koyuysa salep kıvamına gelinceye kadar su eklenir. Bununla birlikte ebrunun renginin açıklık ve koyuluğuna göre, su ve kitre oranı da 1/100 den 1/400'e kadar değişebilir. Böylece elde edilen kitreli suya önceden hazırlanmış at kuyrugundan fırçayla boyalar serpilir. Eğer boyaların fazla yayılması isteniyorsa az öd eklenir. Böylece boyalar suyun üzerinde yayılır ve birbirinin arasına girer. Elle karıştırmadan bu biçimde yapılan ebruya, ''Battal ebru'' adı verilir. Eğer su üstünde bu haliyle bulunan ebru bir iğne yada tek bir at kuyruğu kılıyla sağa sola doğru keskin hareklerle yürütülürse tarama ''Tarama ebrusu'' gelgit ebrusu elde edilir.Bu hareketler düzensiz olursa ''Şal ebrusu'' eğer bir iğneyle kenardan merkeze doğru dairemsi biçimler yapılırsa ''Bülbül yuvası'' adı verilen ebrular elde edilir. Desen bakımından somaki mermere benzeyeninede ''somaki ebru'' denir. Ayrıca bir tahta çubuğa sıkça dizilmiş iğneler boalı suda dolaştırılırsa onada ''Taraklı ebru'' adı verilir. Ebru üstünde lale, karanfil, hercaimenekşe, gonca, gül, sünbül de denemiştir. 1918'den başlayarak bu çiçekleri ebruya uygulayan Mehmet Necmeddin Okyay'ın bu çiçekli ebrularına ''Necmeddin ebrusu'' denmiştir.

 

                
                 

 
Ebru böylece hazırlandıktan sonra, daha önce teknenin boyutlarından biraz küçük olarak kesilmiş kağıt yavaşça kitreli su yüzeyine, yani ebrunun üzerine yatırılır. Kağıtla su arasında hava kalmamasına dikkat edilir. Eğer kalmışsa bu hava kağıdın o bölümü iğneyle delinerek alınır. Keğıt kapadıldıktan 8-10 sn sonra kitreli sudaki nakışlar yani ebru, kağıda geçmiş olur. Bundan sonra kağıt yavaşça kaldırılır ve teknenin kenarına sürtülerek çekilir. böylece kitrenin fazlası teknede kalır. Bu ebrulu kağıtlar çıtalar üstüne serilerek gölgede kurutlur ve daha sonra Mühre denen aletle düzeltildikten sonra kullanılmaya hazır hale getirilir. Günümüzde bu sanatın tanınmış ustaları Mustafa Düzgünman, Nyazi Sayın'dır.. 
   

 

 

 

::):--::-_-::P:shocking::lol::sick::angry::wacko::B):wub::!::?: